Türkiye, coğrafi konumu nedeniyle birçok farklı ülkeden göç alan bir ülke konumunda bulunuyor. Son yıllarda özellikle mülteciler, uluslararası koruma başvuru sahipleri, göçmen iş gücü ve geçici koruma kapsamındaki yabancılar için istihdam süreçleri daha da önemli hale gelmiş durumda. Bu noktada İŞKUR, iş arayan yabancı uyruklu kişilere yönelik geliştirdiği programlar ile hem sosyal uyuma katkı sağlıyor hem de iş piyasasına erişim fırsatları sunuyor.
İŞKUR’un Yabancılara Yönelik Temel Hizmetleri
İŞKUR, temel görevlerinden biri olan iş ve işçi eşleştirmesini yabancı uyruklu bireyler için de sürdürüyor. Bu kapsamda iş danışmanlığı, mesleki eğitim kursları, toplum yararına programlar, işbaşı eğitim programları ve istihdam destekleri gibi farklı hizmetler sunuluyor. Göçmen ve mülteci vatandaşlar, ikamet izinleri ve çalışma izinleri doğrulandığında bu hizmetlerden yararlanabiliyor.
Çalışma İzni Süreçleri
Türkiye’de yabancı uyruklu bireylerin çalışabilmesi için çalışma izni alınması zorunlu. Başvurular Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı üzerinden yürütülse de işveren ile yabancı işçi eşleşmesi çoğu zaman İŞKUR aracılığıyla gerçekleşiyor.
İŞKUR’un sistemli kayıt mekanizması sayesinde işverenler ihtiyaç duydukları personele daha hızlı ulaşırken mülteciler de istihdam piyasasına dahil olma şansı elde ediyor.
Çalışma izinleri özellikle imalat, tekstil, tarım, lojistik, hizmet sektörü, yeme içme ve inşaat alanlarında yoğunlaşıyor. Bu durum hem sektörel ihtiyacı karşılıyor hem de kayıt dışı istihdamın önüne geçilmesine yardımcı oluyor.
Mesleki Eğitim ve Uyum Programları
Göçmen ve mülteci bireylerin işgücüne katılımında önemli zorluklardan biri mesleki uyum eksikliği ve dil engeli. Bu sebeple İŞKUR, Mesleki Eğitim Kursları ve İşbaşı Eğitim Programları aracılığıyla yabancı uyruklu bireylere mesleki beceriler kazandırmayı hedefliyor.
Söz konusu bu programlar sayesinde bireyler hem fiili iş deneyimi kazanıyor hem de program süresince belirli oranlarda ödeme alarak ekonomik destek görüyor. Özellikle mülteciler için açılan dil destekli kurslar, işe adaptasyon sürecini kolaylaştırdığı için sosyal uyuma da katkı sağlıyor.
Toplum Yararına Programlar (TYP) ve Sosyal Uyum
İŞKUR’un yabancılar için sunduğu dikkat çeken hizmetlerden biri de Toplum Yararına Programlar olmaktadır. Bu programlar hem istihdam yaratıyor hem de sosyal çevre ile etkileşimi artırarak mültecilerin topluma entegrasyon sürecini destekliyor. TYP kapsamında birçok göçmen ve mülteci, kamu kurumlarında, belediyelerde, okullarda veya çevre bakım çalışmalarında görev alabiliyor.
Bu sayede yabancı uyruklu katılımcılar:
✔ İş disiplinini öğreniyor
✔ Türkiye’deki çalışma kültürüne adapte oluyor
✔ Geçici de olsa gelir elde edebiliyor.
İşverenler İçin Teşvik ve Destekler
Sadece göçmen ve mülteci bireyler için değil, işverenler için de avantajlı düzenlemeler bulunuyor. İŞKUR istihdam teşvikleri, yabancı işgücünün kayıtlı şekilde istihdama katılmasını desteklemek adına önemli bir rol oynuyor.
İşverenler özellikle sigorta prim desteği, ücret desteği, eğitim desteği gibi teşviklerden yararlanabiliyor. Böylece hem işletmelerin personel maliyetleri azalıyor hem de yabancı iş gücü daha kolay istihdam ediliyor.
İŞKUR’un Göç Politikalarına Katkısı
Türkiye’nin göç politikaları çerçevesinde amaç, mültecilerin sadece barınma ve temel ihtiyaçlarının karşılanması değil, aynı zamanda ekonomik ve sosyal hayata aktif olarak katılmasıdır. İŞKUR bu noktada:
✔ İstihdamı artırıyor
✔ Sosyal uyumu güçlendiriyor
✔ Kayıt dışılığı azaltıyor
✔ Ekonomik üretime katkı sağlıyor
Bu nedenle mülteci istihdamı, hem bireysel hem de makro ölçekte fayda üreten bir mekanizma haline geliyor.
Sonuç olarak, göçmen ve mülteci bireylerin Türkiye’deki yaşam süreçlerinde en kritik aşamalardan biri iş bulmaktır. İŞKUR hizmetleri, hem çalışma hayatına erişimi kolaylaştırması hem de yabancı uyruklu bireylerin sosyal uyumuna katkı sunması açısından büyük önem taşımaktadır. İŞKUR’un sunduğu kurslar, danışmanlık hizmetleri, destekler ve teşvikler sayesinde mülteciler de iş gücüne dahil olup ekonomik hayata katkıda bulunma fırsatı elde ediyor.